
Aardaia veredelt commerciële eiwitrijke gewassen
De aardaker. Wie van deze groente heeft gehoord is óf thuis in ‘vergeten groenten’ óf weet alles van de eiwittransitie. De Wageningse startup Aardaia brengt dit inheemse gewas op de markt als voedzaam, eiwitrijk alternatief voor buitenlandse gewassen zoals soja. Bovendien dragen de bloemen van de aardaker bij aan biodiversiteit en heeft de plant geen stikstofbemesting nodig. Oost NL helpt de ondernemers om van hun voedselinnovatie een businesscase te maken.

Wat draagt Aardaia bij aan de maatschappelijke uitdaging ‘gezond en voedzaam voedsel’?
Padraic Flood, medeoprichter en algemeen directeur Aardaia: ‘We zetten wilde inheemse planten om in toekomstige gewassen. Sommige van die soorten hebben veel eiwitten en passen goed bij wat mensen nu willen: plantaardig voedsel. Er groeien meer dan 30.000 eetbare plantensoorten op aarde, maar we halen 95 procent van onze calorieën uit slechts 30 soorten. Dat maakt ons afhankelijk, ook van andere werelddelen. Soja bijvoorbeeld komt voornamelijk uit Brazilië. Al die voedselkilometers zijn niet nodig als we hier goede alternatieven hebben.’
Aan wat voor wilde inheemse planten moeten we denken?
Mike Henske, medeoprichter en operationeel directeur Aardaia: ‘De eerste plant waarmee we werken, is het Nederlandse historische gewas de aardaker. Ten tijde van de industriële revolutie raakte het gewas vergeten; hij groeit nu alleen nog in het wild. Het heeft een knol, net als de aardappel. Alleen, waar een aardappel 2 procent proteïne bevat, heeft de knol van de aardakker wel tot 15 procent proteïne.’

Padraic Flood: ‘We onderzoeken hoe we met het DNA van de plant voor grote, gladde knollen kunnen zorgen, die makkelijk te schillen zijn. Traditionele landbouw gaat voor de grootste knollen, wij voor de meest eiwitrijke en optimaal verwerkbare.’
Jouke Kardolus, projectmanager Food bij Oost NL: ‘Aardaia is nu gericht op de aardaker, maar kan ook met andere gewassen aan de slag gaan. Er zijn nog veel meer mogelijkheden.’
Hoe helpt Oost NL het bedrijf Aardaia om zijn voedselinnovatie op de markt te brengen?
Mike Henske: ‘Via het ondersteuningsprogramma voor start-ups StartLife krijgen we veel ideeën voor onze business case. We hebben bijvoorbeeld grondig onderzoek gedaan naar: wie is onze afnemer, wie wil aardaker verbouwen? Het blijkt interessant te zijn voor boeren.’
Padraic Flood: ‘Jouke heeft een enorm netwerk. Zowel in Nederland als in het buitenland. Hij brengt ons in contact met onder meer mentoren die een achtergrond in de voedingsindustrie hebben. Van landbouw tot snacks. Doordat we met al die schakels in de keten praten, krijgen we vele inzichten.’
Via het ondersteuningsprogramma voor start-ups StartLife krijgen we veel ideeën voor onze business case
Jouke Kardolus: ‘Zonder Startlife zouden jullie je waarschijnlijk vooral focussen op de kweek. Nu je je ideeën kunt toetsen, kun je aan je businesscase werken en tussentijds waar nodig je route aanpassen.’
Padraic Flood: ‘Inderdaad. Op dit moment verkopen we de door ons verbouwde knollen aan het Michelin-sterren restaurant De Nieuwe Winkel in Nijmegen, maar in de toekomst verkopen we door ons ontwikkelde zaden, zodat boeren zelf aardaker kunnen verbouwen.’
Mike Henske: ‘We onderzoeken met Oost NL ook mogelijkheden om financiering op te halen. We zijn van eenmanszaak naar BV gegaan en hebben nu 5 vaste medewerkers. Het aantal medewerkers zal groeien en dat vraagt ook om financiële slagkracht. Het is fijn dat we Oost NL als partner hebben en daar ook voor investeringsvragen terecht kunnen.’
Wat is voor Aardaia de waarde van het food-ecosysteem in Wageningen en omgeving?
Mike Henske: ‘We zijn gevestigd in Plus Ultra II, het innovatie- en incubatiecentrum op de Wageningen Campus. Onze kas huren we op een onderzoekslocatie van Wageningen UR. Verder testen we bijvoorbeeld het gewas op een boerderij in Randwijk.’
Padraic Flood: ‘Het is voor ons essentieel dat boer, consument en omgeving profijt hebben van ons gewas. Daarom willen we nu al samenwerken met boeren. We willen weten wat zij nodig hebben. Die boeren, maar ook kennis, hebben we in Wageningen binnen handbereik. We sparren ook met andere plantenveredelingsbedrijven uit de buurt, zoals Radicle Crops en Solynta.’
Het is voor ons essentieel dat boer, consument en omgeving profijt hebben van ons gewas
Padraic Flood: ‘We zijn ook actief binnen Reap2Sow, een groot onderzoeksconsortium onder leiding van Wageningen University & Research. Met een door de overheid beschikbaar gesteld budget wordt gezocht naar groenten die voedzaam zijn en de biodiversiteit ondersteunen, de bodemgezondheid verbeteren en ons dieet klimaatvriendelijker maken. Onder meer aardaker wordt genoemd als oplossing.’

Mike Henske: ‘De bloem van de aardaker geeft voeding aan insecten. En heeft een groot duurzaamheidsvoordeel, want het heeft geen stikstofbemesting nodig. Dat is omdat de wortels stikstof vastleggen.’
Jouke Kardolus: ‘Andersom is Aardaia ook van waarde voor het ecosysteem. We hebben rondom Wageningen namelijk veel kennis op het gebied van voedsel en de eiwittransitie, maar nog niet zo veel bedrijven die die werken aan eiwitgewassen.’