Nieuw landelijk programma versnelt innovatie in formuleringen met AI en robotica
Werk jij aan een innovatie rondom formuleringen zoals coatings, cosmetica en lijmen? En zet je daarbij in op data, AI of robotica om eigenschappen van complexe mengsels voorspelbaar te maken en experimenten te automatiseren? Dan biedt het Big Chemistry Startup Programma een unieke kans om je innovatie te versnellen. Vanaf 1 mei opent deze landelijke regeling officieel. Geïnteresseerde startups kunnen nu al contact opnemen.
Markten veranderen snel. Nieuwe wet- en regelgeving, duurzaamheids- en milieueisen en veranderende gebruikerswensen dwingen bedrijven om bestaande producten continu te verbeteren. Denk aan PFAS-vrije alternatieven, betere houdbaarheid van voedingsmiddelen of een parfum met precies de juiste geurbeleving. Juist bij dit soort formuleringen – complexe mengsels van verschillende stoffen – is ontwikkeling vaak nog gebaseerd op trial-and-error. Dat kan sneller en slimmer.
Self driving labs
Het nationale groeifondsprogramma Big Chemistry brengt daar verandering in. “Big Chemistry transformeert de kunst van het formuleren naar een data-gedreven wetenschap,” zegt Guuske Busscher, managing director van Big Chemistry. “Met autonome, gerobotiseerde opstellingen met een high throughput aanpak – ook wel self driving labs genoemd – en kunstmatige intelligentie kunnen we sneller en efficiënter gewenste resultaten bereiken.”
Big Chemistry heeft een bedrag van €97 miljoen ontvangen om Nederland te positioneren als wereldleider op het gebied van chemische robotica in combinatie met kunstmatige intelligentie. Samen met partners AMOLF, Fontys, RU, RUG en TU/e werken ze aan onder andere de bouw van een autonoom ‘robotlab’ op de Novio Tech Campus in Nijmegen. Dit volledig gerobotiseerde lab, dat naar verwachting in december 2026 opent, is gericht op commerciële toepassingen en contractresearch met en voor bedrijven. “Met deze werkwijze kan de industrie op een efficiënte en snelle wijze continu voldoen aan de behoefte aan verbeterde, duurzame en betrouwbare formuleringen”, vervolgt Busscher.
Big Chemistry Startup Programma
Het Big Chemistry Startup Programma bouwt voort op deze infrastructuur en richt zich specifiek op jonge bedrijven (≤5 jaar) die AI-, data- en robotica-technologieën ontwikkelen of toepassen om formuleringen in gebieden zoals polymeren, coatings, emulsies, geurstoffen en lijmen, te meten, te voorspellen en te verbeteren. Denk aan oplossingen die experimenten automatiseren met robotica, of eigenschappen zoals stabiliteit, geur, oplosbaarheid of functionaliteit voorspelbaar maken via AI.
Geselecteerde startups ontvangen € 125.000 tot € 200.000 aan financiering, deskundige begeleiding en toegang tot een sterk netwerk van bedrijven, investeerders en toonaangevende onderzoeksinstellingen. Technologieën die binnen het programma worden ontwikkeld, kunnen daarnaast mogelijk een plek krijgen in het nieuwe gerobotiseerde lab, en zo direct bijdragen aan de volgende generatie ‘self driving labs’.
Die vier aspecten zijn voor startups vaak versnipperd, maar brengen we hier samen.
Volgens Marieke Smidt, projectleider bij Oost NL en het landelijke Big Chemistry Startup Programma, ligt de kracht in de integrale aanpak: “Wat dit programma sterk maakt, is de combinatie van financiering, begeleiding en netwerk met unieke en geavanceerde experimentele faciliteiten, speciaal voor bedrijven. Die vier aspecten zijn voor startups vaak versnipperd, maar brengen we hier samen. Zo ondersteunen we startups niet alleen met kennis en contacten, maar ook met subsidie voor technologische ontwikkeling, validatie, demonstratie en IP-opbouw.”
Het programma helpt startups niet alleen technologisch vooruit, maar vooral ook commercieel. “We stimuleren ondernemers om vanaf dag één hun aannames over markt en toepassing te toetsen, en te werken aan problem-solution fit, marktkeuzes en een goede businesscase. Zo voorkom je dat je jarenlang ontwikkelt zonder dat het aansluit op de praktijk.”
Ontdek meer over het programmaOntwikkel je technologie en business parallel
Voor ondernemers zoals Jesse Buijs, oprichter van NanoMoi, sluit het programma goed aan op de dagelijkse realiteit van een startup. Zijn bedrijf ontwikkelt een ultra-gevoelig meetinstrument dat beweging op nanoschaal inzichtelijk maakt, met toepassingen variërend van het meten van erosie en het smelten van plantaardige kaas tot kunstrestauratie en duurzame coatings.
“Het mooie is dat het programma start vanuit een sterke wetenschappelijke basis en vanuit daar startups meeneemt naar toepassingen en potentiële gebruikers,” zegt Buijs. “Daardoor ontwikkel je technologie en business parallel. Dat geeft niet alleen sneller, maar ook beter resultaat.”
Het helpt om met anderen in hetzelfde traject ervaringen uit te wisselen.
Hij herkent ook de uitdagingen waar veel startups tegenaan lopen: “Er zijn vaak veel mogelijke toepassingen, maar dat maakt focus lastig. Het helpt om met anderen in hetzelfde traject ervaringen uit te wisselen en gerichter keuzes te maken. Daarom is het mooi dat er collectieve trainingen worden gegeven.”
Landelijke samenwerking voor maximale impact
Het Big Chemistry Startup Programma is een landelijke regeling, uitgevoerd door Oost NL in opdracht van het ministerie van OCW. Daarbij werkt Oost NL nauw samen met een breed netwerk van regionale ontwikkelingsmaatschappijen (ROM’s), Knowledge Transfer Offices (KTO’s) en het Groene Chemie, Nieuwe Economie (GCNE) netwerk.
Deze samenwerking zorgt ervoor dat startups in heel Nederland toegang hebben tot de juiste ondersteuning, expertise, netwerk en vervolgfinanciering. “Door startups met elkaar te verbinden en onderdeel te maken van dit ecosysteem, vergroten we hun slagkracht,” zegt Busscher.
Interesse? Neem nu al contact op
Werk jij aan technologie die formuleringen slimmer, sneller en duurzamer maakt? Dan is dit hét moment om aan te haken. Het Big Chemistry Startup Programma opent officieel op 1 mei. Ondernemers die willen verkennen of het programma bij hen past, kunnen nu al contact opnemen met projectleiders Marieke Smidt en Annette Schumer voor meer informatie.
Schrijf je in voor de nieuwsbrief
Wil je op de hoogte blijven van de laatste ontwikkelingen bij Oost NL? Schrijf je dan nu in voor onze nieuwsbrief Ontwikkelingen. Je ontvangt 10 keer per jaar een update met nieuws, events en vacatures.
Schrijf je in voor de nieuwsbrief
Wil je op de hoogte blijven van de laatste ontwikkelingen bij Oost NL? Schrijf je dan nu in voor onze nieuwsbrief Ontwikkelingen. Je ontvangt 10 keer per jaar een update met nieuws, events en vacatures.
