Europees quantum-pilotproject P4Q van €50 miljoen van start

Van fundamenteel onderzoek naar toepasbare quantumtechnologie

 Quantumtechnologie staat wereldwijd onder grote druk om sneller van onderzoek naar toepassing te gaan. Zolang quantumchips alleen in het lab werken, blijven grootschalige toepassingen buiten bereik. P4Q pakt dit knelpunt aan door standaarden, productieprocessen en gedeelde testfaciliteiten te ontwikkelen. Daarmee wordt quantumtechnologie reproduceerbaar, schaalbaar en inzetbaar in de praktijk — een noodzakelijke stap richting industrialisatie in Europa.

Projectcoördinator Pepijn Pinkse (Universiteit Twente): “Ideeën die nu nog in het lab blijven, kunnen zo sneller uitgroeien tot echt bruikbare toepassingen.”

Van sensoren tot quantumcomputers en ultra-veilige communicatie

De technologie die binnen P4Q wordt ontwikkeld is essentieel voor toepassingen zoals quantumsensoren, quantumcomputers en ultra-veilige communicatie. Denk aan sensoren die minimale vervuiling detecteren of medische apparatuur die extreem zwakke signalen meet — nauwkeuriger dan met klassieke technologie mogelijk is.

Strategische Europese inzet op fotonica en quantum

Nu de wereldwijde race om quantumtechnologie in een stroomversnelling komt, wil Europa zijn kennis- en productiecapaciteit versterken. Juist op het snijvlak van fotonica en quantum ligt een strategische kans. P4Q richt zich daarom op standaarden en productietechnieken die nodig zijn om quantumchips niet één keer, maar structureel betrouwbaar te laten functioneren — een cruciale stap van onderzoek naar toepassing.

Grootschalig Europees consortium met gedeelde infrastructuur

P4Q brengt universiteiten, onderzoeks- en technologieorganisaties (RTO’s), foundries en industriële partijen samen. Binnen het project worden onder meer Process Design Kits en Assembly Design Kits ontwikkeld, zodat ontwerp en productie beter op elkaar aansluiten. Het opschalen van test- en productiefaciliteiten verhoogt de kwaliteit en verlaagt de drempel voor start-ups en mkb-bedrijven om met quantumfotonica aan de slag te gaan.

Betekenis voor het mkb in Oost-Nederland en Europa

In Nederland wordt P4Q ondersteund door Oost NL en financieel mogelijk gemaakt door Quantum Delta NL, NanoLab NL en het Ministerie van Economische Zaken. Het aanvraagtraject voor P4Q is mede door Oost NL getrokken, in nauwe samenwerking met de betrokken partners.

Ivan Stojanovic (projectmanager bij Oost NL) was nauw betrokken bij de totstandkoming van het project: “P4Q laat zien wat er mogelijk is als we kennis, bedrijven en regio’s met elkaar verbinden. Met dit project maken we quantumtechnologie concreet en toegankelijk voor het mkb in Oost-Nederland en in Europa. Het is een mooi voorbeeld van hoe we samen bouwen aan innovatie: regionaal verankerd en Europees opgeschaald.”

Dankzij gedeelde infrastructuur en opgeschaalde faciliteiten krijgen ook mkb-ondernemers toegang tot technologie en productiekennis die eerder buiten bereik lag.

Partners

Partners in dit project zijn: AIT, Aluvia, AMIRES, AQT, C2N, CEA-Leti, Delft Networks, ICFO, IMEC, IMS CHIPS, Leonardo, Ligentec, LioniX International, New Origin, PlanQC GmbH, Q*bird, QphoX, QuiX Quantum, SINTEF, Sparrow Quantum, Thales Alenia Space, Thales R&T, TNO, TU Delft, TU Eindhoven, Tyndall National Institute, University of Twente (coördinator), VTT en Quandela.