50 ondernemers laten zien hoe je met digitalisering meer waarde haalt uit grondstoffen

Hoe zorg je er als ondernemer in de maakindustrie voor dat je de komende jaren concurrerend blijft? Stijgende loonkosten zorgen voor lagere marges en terugkerende handelstarieven creëren onzekerheid. Leveringstijden van componenten lopen op en de beschikbaarheid van grondstoffen varieert.

Een belangrijke oplossingsrichting ligt in het vergroten van de grondstoffenproductiviteit en circulariteit. Steeds meer ondernemers kijken daarom naar de waarde van een product tijdens de hele levensduur: van ontwerp en gebruik tot onderhoud, retourstromen en hergebruik.

Om daar een rendabel businessmodel van te maken, zijn digitalisering en automatisering nodig. Data maakt zichtbaar waar waarde verloren gaat en waar kansen ontstaan om processen schaalbaar en kostenefficiënt in te richten.

Vijftig ondernemers uit de Nederlandse maakindustrie laten zien dat deze digitale oplossingen vaak dichterbij liggen dan gedacht. Niet in méér produceren, maar in slimmer omgaan met wat er al is: machines die al draaien, producten die al bij klanten staan en materialen die opnieuw ingezet kunnen worden.

Meer waarde halen uit wat je al hebt

BOM en Oost NL overhandigen op 17 juni bij het jaarcongres van de Stichting Circulaire Maakindustrie de whitepaper Sturen op waarde over de productlevenscyclus aan Imane Elfilali, MT-lid Topsectoren en Industriebeleid (TOP) van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat. Deze publicatie, uitgevoerd in opdracht van EZK, bundelt vijftig praktijkvoorbeelden van bedrijven in Nederland die digitalisering inzetten om grondstoffen productiever te gebruiken, producten langer in waarde te houden en nieuwe verdienmodellen te ontwikkelen.

De voorbeelden komen uit heel Nederland. Van machinebouwers in Holten, Weert en Veghel tot hightechbedrijven in Son, Best en Eindhoven. En van producenten van straatmeubilair in Vriezenveen tot verpakkingsbedrijven, foodbedrijven en industriële dienstverleners in onder meer Brummen, Nijkerk, Almelo, Someren en Tholen.

Ondernemers brengen digitalisering in de praktijk

Wat deze ondernemers verbindt, is hun focus op waarde behouden in plaats van vervangen. TechNikkels uit Holten gebruikt data en automatisering om machines langer in bedrijf te houden en gerichter te upgraden. Edumar uit Someren maakt materiaalgebruik, voorraad en zaagverlies inzichtelijk. Falco uit Vriezenveen combineert data, automatisering en vakmanschap om materiaalverlies te minimaliseren en producten geschikt te maken voor hergebruik. GSE Dispensing uit Brummen verlengt de levensduur van systemen met software, service en data-analyse. Pentas uit Almelo koppelt productdata aan digitale productpaspoorten, zodat informatie beschikbaar blijft voor recycling en toekomstig hergebruik.

“De grootste waarde zit niet in wat je nog moet maken, maar in wat je al hebt.”

Digitalisering als versneller

“Deze ondernemers laten zien dat digitalisering veel meer is dan een efficiëntieslag”, zegt Liane van der Veen, directeur Innoveren van Oost NL. “Data maakt zichtbaar waar waarde verloren gaat én waar nieuwe kansen ontstaan. Zo kunnen bedrijven slimmer omgaan met grondstoffen, producten langer van waarde houden en minder afhankelijk worden van schaarste en verstoringen in de keten. Met deze praktijkvoorbeelden inspireren we andere ondernemers om dezelfde kansen in hun eigen bedrijf te ontdekken.”

“Met deze verkenning willen we aantonen aan welke knoppen je als ondernemer kan draaien om slimmer om te gaan met wat je al produceert”, zegt Chantal Dietvorst, managing director Ecosysteemontwikkeling bij BOM. “We willen perspectief bieden op de volgende stap die andere ondernemers al hebben gezet en hoe je daar zelf mee aan de gang kan en zo meer waarde kunt creëren.'' 

Samen werken aan een toekomstbestendige maakindustrie

De whitepaper is op initiatief van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat om te verkennen hoe programma’s die gericht zijn op digitalisering kunnen bijdragen aan de grondstoffentransitie. De opdracht is uitgevoerd door Oost NL (binnen de EDIH BOOST) en de BOM (binnen de EDIH KlikopMorgen). De uitkomsten van deze verkenning worden ingezet om de dienstverlening van deze programma’s verder af te stemmen op de vragen uit de markt.